Redactioneel
Weg met de Bijbel
Gids voor vrijzinnig Bijbel lezen

De bijbel ligt onder vuur, is het niet gewoon een ‘fout’ boek? Vrouwen die hun mond moeten houden, homo’s die vervloekt worden. Een jaloerse God die, als het hem niet bevalt, wraak neemt. Eentje bovendien die de dood van zijn zoon eist om het goed te maken tussen hem en de mensen. Wat moet ermee? En die vraag dringt des te meer op in een geloofsgemeenschap die verklaart dat geloof bij je zelf begint, dat God ook homo’s trouwt en dat hij vrouwen laat voorgaan.

In de inleiding op hun boek: Weg met de bijbel geven Sigrid Coenradie, Bert Dicou en Anne Claar Thomassen- Rosingh zich er rekenschap van dat de Bijbel ter hand nemen vandaag de dag allerminst vanzelfsprekend is. Tegelijkertijd beschrijven zij hoe, binnen uiteenlopende contexten – bijvoorbeeld in een groep van lesbiennes, homo’s, biseksuelen en transgenders, maar ook in een land als Brazilië – dat het boek van betekenis kan zijn. In de daarop volgende hoofdstukken laten zij zien dat de Bijbel een verrassende perspectief biedt op tal van kwesties die ons ook bezighouden.

Over schuld en armoede bijvoorbeeld. Met de mens die niets heeft, wordt in de Bijbel uiterst voorzichtig omgesprongen. Een centrale Bijbelse gedachte is bovendien dat wij de aarde niet bezitten. Elke vijftigste jaar, het jubeljaar, is het moment van de grote kwijtschelding. Het geeft de mens een kans om opnieuw te beginnen.

Bijbel hoogst eigentijds
Het offer ook een belangrijk Bijbels thema, hoef je niet te zien als een daad van blinde gehoorzaamheid, maar je kunt het beschouwen als een oefening in het loslaten. En met welk beeld van Jezus leven wij? Hij is niet een pantokrator, maar een kwetsbaar mens. Het leed dat anderen treft, trekt hij zich aan. Hij doet dat tot in zijn uiterste consequentie, namelijk door zijn solidariteit met de dood te bekopen.

De relatie tussen mens en natuur kun je, op grond van verschillende Bijbelteksten, gerust ingewikkeld noemen, maar er zijn evengoed teksten aan te wijzen die uitdrukking geven aan onze verbondenheid met al wat leeft.

Hun uitleg van passages uit de Bijbel illustreren de drie auteurs met talloze voorbeelden uit de literatuur, films en met interviews met mensen die op persoonlijk manier betrokken zijn bij de betreffende onderwerpen.

Zij hebben mij overtuigd dat het de moeite waard is om die oude teksten te betrekken bij zaken die ons meer dan tweeduizend jaar later ter harte gaan. Niet om ons te zeggen hoe we ons leven moeten inrichten maar wel hoe het kan.

Recentie: Annemieke van der Woude.

Weg met de Bijbel. Gids voor vrijzinnig bijbellezen
Zoetermeer: Meinema 2017. Prijs 16.99 euro. ISBN 978 90 211 7006 0

Ook te bestellen via: www.remonstranten.nl of per mail inforemonstranten.org

 

Overgenomen reactie van Joost Röselaars – alg. secretaris van de Remonstranten.

Vrijzinnig evangeliseren, met een herziene Bijbel

Laat ik beginnen met het uitspreken van mijn grote waardering aan de schrijvers van lWeg met de Bijbel’. Waardering voor het feit dat drie vrijzinnige theologen ervoor gekozen hebben, om de Bijbel weer centraal te stellen, en om zelfs een gids voor vrijzinnig Bijbellezen op te stellen. Wij, vrijzinnige christenen hebben ons lange tijd gericht op het vrijzinnige: dat was in een kerkelijke natie hetgeen ons onderscheidde van de rest. Maar onze geseculariseerde tijd vraagt om een ‘coming out’ als christenen. Daar worden wij op aangesproken, en terecht.

De Bijbel, ons unique selling point

Wij onderscheiden ons niet zozeer meer door het vrijzinnige. Maar wel met het feit dat we een kerk zijn, en staan in een christelijke traditie. De nadruk is kortom verplaatst van ‘vrijzinnig’ naar ‘christelijk’. Dat valt mij met name op in de gesprekken die ik voer met generatiegenoten, of mensen die jonger zijn dan ik. Het gaat dan veelal om mensen uit stedelijke gebieden, die in een volstrekt post-kerkelijke omgeving zijn grootgebracht. Dat de remonstrantse kerk de eerste kerk was die het homohuwelijk toeliet, of vrouwen op de kansel had, dat zegt ze niet zo veel meer. Daar hoef je wat hen betreft niet meer voor naar een kerk. Zij willen wel van mij weten, waar ik voor sta, en waar ik mijn geloof en overtuigingen op baseer. Je komt dan als vanzelf uit bij de Bijbel en dan besef je dat dit boek eigenlijk- en ten diepste- onze ‘unique selling point’ is. En dat we met de Bijbelse verhalen eigenlijk goud in handen hebben. Een schat, die we te lang links hebben laten liggen; al helemaal als we deze verhalen op vrijzinnige wijze weten te lezen, en vertalen naar het dagelijkse leven.

Deze nadruk op de Bijbel en de Bijbelse verhalen zie ik breder in kerken. Het valt mij op, terugkerend naar Nederland na vier jaren in Londen, dat veel nieuwe succesvolle initiatieven vanuit de kerken in ons land stevig verankerd zijn in de Bijbelse verhalen. De Nieuwe Poort, De Nieuwe Liefde, Areopagus in Bloemendaal , de Pop-up Kerk- zij staan allen volop in de Bijbelse traditie, en zij weten een breed (meestal niet kerkelijk) publiek aan te trekken. Het is dankzij deze initiatieven weer ‘in’ om iets met het geloof te doen. Met Kerst en Pasen wordt er geluisterd naar een zinvol Bijbels verhaal. In vrijzinnige kringen zie ik dit minder gebeuren. De tijd is er (volgens mij) rijp voor, om te staan voor het Bijbelse verhaal en in mijn jaren als Algemeen Secretaris wil ik daar zeker de nadruk op leggen .

De kerk kan de waarheid niet meer claimen, God zij dank

Dat geldt voor de eigen kring, voor ledenwerving maar ook voor onze rol in de brede samenleving. Ik denk bijvoorbeeld aan mijn tijd in Londen, waar ik de afgelopen jaren veel te maken heb gehad met bankiers in de City. In de gesprekken met hen nam ik vaak mijn uitgangspunt in een Bijbels verhaal. En dat werd ook op prijs gesteld (en haast van mij verwacht). Niet op moraliserende wijze, want dan ben je meteen de aandacht kwijt. En terecht overigens: te lang heeft de kerk de waarheid geclaimd, en de zeggenschap over de moraal. Die tijd is God zij dank voorbij. Nee, ik gebruikte de Bijbelse verhalen als spiegel, en als duiding. Hier zit een wijsheid in verborgen, die ieder voor zich moet ontdekken en die wat mij betreft van eeuwige waarde is. En als wij ergens ons handelen, onze waarden, en onze richting op kunnen baseren, dan is het op deze Bijbelse verhalen. Voor dergelijke gesprekken kies ik de Bijbelse verhalen zorgvuldig.

Read your bible pray every day? Prima, maar dan wel de ‘best of’

En nu wil ik komen met een concreet voorstel. Ik kom tot dit voorstel dankzij jullie boek. Aan het begin van het boek noemen jullie namelijk de ‘Jefferson Bijbel’, een soort ‘best of’ van Bijbelse verhalen. Jullie zijn daar op tegen. ‘Wij menen dat het zinvol en goed is de Bijbel- zoals hij is- serieus te nemen, en vooral te blijven lezen.’ Het idee van de Jefferson Bijbel liet mij niet los. Ik ben er eigenlijk wel een voorstander van, en wel voor een specifieke doelgroep. En dat is de steeds groter wordende groep in onze samenleving die wat de Bijbel betreft volstrekt analfabeet is. Maar die wel geïntrigeerd is door de verhalen. ‘Read your Bible, pray every day’, zingt mijn dochter van vijf op haar Britse school. Zou ik het een buitenstaander aanraden, om dagelijks in zijn eentje de Bijbel te lezen? Nee. Ik vermoed dat hij direct afhaakt. En daarom pleit ik voor een ‘best of’ van Bijbelse verhalen als een soort introductie voor mensen die er meer vanaf willen weten. Als een vorm van ‘vrijzinnige evangelisatie’. De Bijbel is onze ‘unique selling point’, maar nu moeten we hem wel op zo’n manier de markt op brengen, dat hij gelezen wordt, en hongerig maakt naar meer. En als cadeau bij deze vrijzinnige Jefferson Bijbel krijgen ze, uiteraard,  ‘de gids voor vrijzinnig Bijbellezen : weg met de Bijbel’.

 

 
     
  U bent welkom in de Wilhelminakapel aan de Wilhelminaweg 7 - 3603 CR Maarssen

de Wilhelminaweg is het verlengde van de Schippersgracht langs/ achter kasteel Bolenstein